Hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại Việt Nam - 1


MỞ ĐẦU

1. Tính cp thiết ca đề tài

Trong thời gian qua, hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu là một trong những hoạt động quan trọng được các ngân hàng trên thế giới quan tâm phát triển. Bởi đây là hoạt động có vai trò quan trọng đối với NHTM với mục đích hỗ trợ đảm bảo thanh khoản, là công cụ thực hiện chính sách quản lý tài sản Nợ - Có, đa dạng hóa danh mục đầu tư, tìm kiếm lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi ngân hàng. Bên cạnh đó, hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của hệ thống NHTM cũng đóng góp vào sự phát triển chung của thị trường trái phiếu, từ đó góp phần quan trọng đến sự phát triển kinh tế-xã hội của mỗi quốc gia, giúp Chính phủ thực hiện chính sách tiền tệ, tài chính công và quản lý vĩ mô nền kinh tế - xã hội có hiệu quả.

Tại Việt Nam, theo lộ trình cam kết quốc tế mở cửa thị trường tài chính, dịch vụ ngân hàng từ năm 2006 đối với các nước trong khối ASEAN và từ năm 2008 theo hiệp định thương mại Việt-Mỹ, sự cạnh tranh trên thị trường tài chính trong nước trở nên gay gắt hơn. Sự thâm nhập thị trường mạnh mẽ thông qua nhiều hình thức (ngân hàng con, chi nhánh, góp vốn mua cổ phần và liên doanh) đi kèm với tác phong hoạt động chuyên nghiệp, quy trình cung cấp sản phẩm dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện của nhiều NHTM trên thế giới sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của các NHTM Việt Nam. Bên cạnh đó, hiện nay các hoạt động ngân hàng mang tính truyền thống như hoạt động tín dụng gặp nhiều khó khăn, lợi nhuận ngân hàng suy giảm, đồng thời nợ xấu tăng cao. Trong bối cảnh này, các NHTM thực hiện việc lựa chọn kênh đầu tư kinh doanh trên thị trường Trái phiếu sẽ là sự lựa chọn đúng đắn và hoạt động đầu tư kinh doanh Trái phiếu đang hứa hẹn nhiều cơ hội tốt và là xu hướng tất yếu cho hệ thống NHTM Việt Nam.

Nhưng thực tế ở Việt Nam đang cho thấy vì nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, hiện nay một số NHTM Việt Nam đã triển khai hoạt động này nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế trong việc phát triển, tăng khả năng cạnh tranh, quản lý vốn khả dụng và tạo ra thu nhập cho ngân hàng. Do đó, câu hỏi đặt ra là các NHTM cần thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu như thế nào trên các


phương diện như mô hình tổ chức, quy trình thực hiện, các loại hình thực hiện và chiến lược thực hiện tương ứng, phương thức quản trị rủi ro v.v. Bên cạnh đó, các NHTM cũng cần nắm bắt các điều kiện cơ bản để thực hiện và điều chỉnh các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động này theo hướng tích cực nhằm đảm bảo tính khả thi và phát huy vai trò của hoạt động này trong chiến lược phát triển chung của ngân hàng. Ngoài ra, hiện nay đối với các nghiệp vụ truyền thống khác như tín dụng, huy động vốn v.v. thì các nhà quản lý có thể dễ dàng đánh giá thực trạng, chất lượng hoạt động thông qua hệ thống các chỉ tiêu đo lường, đánh giá. Trên cơ sở đó, cần thiết phải xây dựng và áp dụng bộ chỉ tiêu đánh giá phù hợp với hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu để giúp các nhà quản trị có chiến lược phát triển hợp lý.

Như vậy, việc xây dựng những cơ sở lý luận và tiền đề cho hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu được hình thành và áp dụng bài bản, đúng đắn, ngày càng phát triển và giữ vai trò quan trọng trong hoạt động của ngân hàng thương mại Việt Nam, đồng thời trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp phát triển hoạt động này trong giai đoạn hiện nay vừa là đòi hỏi bức thiết trong hoạt động của một ngân hàng thương mại nói chung, vừa là yêu cầu khách quan đối với sự phát triển của nền kinh tế xã hội. Tuy nhiên, trong thời gian qua tại Việt Nam cũng như trên thế giới hầu như chưa có công trình nghiên cứu chính thức nào đề cập đến những vấn đề này. Do đó trong phạm vi nghiên cứu của luận án tiến sỹ, với mong muốn và hy vọng được góp phần giải quyết vấn đề đang tồn tại, tôi mạnh dạn nghiên cứu Luận án tiến sỹ kinh tế với đề tài: “Hot động đầu tư kinh doanh trái phiếu ca ngân hàng thương mi Vit Nam

2. Tng quan tình hình nghiên cu

Có thể bạn quan tâm!

Xem toàn bộ 139 trang: Hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại Việt Nam

2.1. Tình hình nghiên cu trong nước

- Hiện nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu là một trong những nghiệp vụ cơ bản của Ngân hàng thương mại, đồng thời cũng đã đề cập đến một số lý luận cơ bản về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của Ngân hàng thương mại. Cụ thể:

Hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại Việt Nam - 1

- GS.TS Lê Văn Tư (2005) trong sách chuyên khảo “Nghip vNgân Hàng thương mi” - NXB Tài chính đã cung cấp một cái nhìn tổng thể và chung chung về


các nghiệp vụ cơ bản của NHTM. Mặc dù cuốn sách này không đề cập cụ thể và phân tích chuyên sâu vào hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu, nhưng những nội dung chính của cuốn sách đã thể hiện rằng hoạt động này là một trong những nghiệp vụ của NHTM.

- Tương tự, TS Nguyễn Duệ cùng nhóm biên soạn (2001) tại trường Học viện ngân hàng trong sách chuyên khảo “Qun trNgân hàng”- NXB Thống kê đã trình bày khá chi tiết về các vấn đề liên quan đến hoạt động quản trị ngân hàng, trong đó có một số nội dung liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM. Cụ thể, các tác giả đã đề cập đến nội dung cơ bản về Bảng tổng kết tài sản và báo cáo thu nhập của một ngân hàng, trong đó đã chỉ ra rằng việc ngân hàng đầu tư kinh doanh trái phiếu là một trong những khoản mục thuộc tài sản Có, đồng thời hoạt động này có sự ảnh hưởng đến tổng thu nhập của ngân hàng trong từng thời kỳ. Ngoài ra, cuốn sách cũng đã đề cập đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu, đặc biệt là các loại trái phiếu có tính thanh khoản cao, kỳ hạn ngắn được coi là một trong những công cụ góp phần đáp ứng nhu cầu thanh khoản của ngân hàng thương mại. Bên cạnh đó, cuốn sách cũng đã đề cập đến các nội dung cơ bản liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu, trong đó có sự khẳng định cách thức thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu rất khác nhau ở các ngân hàng thương mại khác nhau do có sự khác nhau về kích thước, địa bàn kinh doanh, điều kiện, nhu cầu vay và năng lực quản lý. Tuy nhiên vẫn có các bước cơ bản để ngân hàng thực hiện đầu tư kinh doanh trái phiếu một cách lành mạnh và linh hoạt. Cụ thể:

+Quy trình được bắt đầu bằng việc thiết lập các mục tiêu và tiêu chuẩn chung, sau đó thực hiện các dự báo khái quát về nền kinh tế và lãi suất.

+Tiếp theo, ngân hàng cần xây dựng chính sách đầu tư và chiến lược quản lý danh mục đầu tư trái phiếu phù hợp với đặc tính và điều kiện của ngân hàng. Ban lãnh đạo ngân hàng phải nghiên cứu một vài lĩnh vực để có được một danh mục đầu tư trái phiếu phù hợp. Các lĩnh vực cần được nghiên cứu bao gồm: xác định nhu cầu kiểm soát độ nhạy cảm lãi suất; việc lập kế hoạch thanh khoản; đánh giá về các yếu tố rủi ro, mức độ đa dạng hóa đầu tư; quy mô danh mục đầu tư; chính sách và chiến


lược thời gian đáo hạn v.v. Các chính sách và chiến lược đầu tư trái phiếu của NHTM phải nhất quán với các mục tiêu về danh mục trái phiếu của ngân hàng, dự báo kinh tế, và mọi nhu cầu của ngân hàng.

Tóm lại, cuốn sách đã trình bày về các nội dung cơ bản liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM, đồng thời đối với việc quản lý danh mục đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM. Đây cũng là tư liệu quý báu giúp cho luận án được củng cố hơn về mặt lý luận. Tuy nhiên, do nội dung chính của cuốn sách là đề cập đến quản trị NHTM nói chung nên chưa thực sự đề cập sau đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM bao gồm các vấn đề quan trọng như các nhân tố ảnh hưởng, hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của Ngân hàng thương mại v.v.

- Tác giả Mạc Quang Huy (2009) trong sách chuyên khảo “Cm nang Ngân hàng đầu tư” – NXB Thống kê đã nghiên cứu sâu và khá công phu về mô hình và các nghiệp vụ Ngân hàng đầu tư, trong đó có đề cập đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu. Tuy nhiên các công trình này chủ yếu là nêu khái quát chung về các hoạt động của Ngân hàng thương mại và Ngân hàng Đầu tư trên cơ sở so sánh sự khác và giống nhau giữa hai mô hình này, mà không đi sâu phân tích cụ thể về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại, cũng như chưa đề cập đến những kiến thức liên quan đến việc phân tích và đánh giá hoạt động này của NHTM.

- Tác giả Lê Thị Hương (2003) trong Luận án tiến sỹ kinh tế tại trường Đại học kinh tế Quốc dân Hà nội cùng với đề tài “Nâng cao hiu quhot động đầu tư ca các ngân hàng thương mi Vit Nam” đã đề cập đến các vấn đề liên quan đến hoạt động đầu tư của các ngân hàng thương mại nói chung và đánh giá thực trạng tình hình hoạt động đầu tư của ngân hàng thương mại thuộc sở hữu nhà nước Việt Nam qua các thời kỳ. Cụ thể, luận án đã trình bày về một số nội dung như:

+Hệ thống hóa, làm rõ thêm một số lý luận cơ bản về hoạt động đầu tư như đầu tư tín dụng, đầu tư chứng khoán v.v. của ngân hàng; Xây dựng và hệ thống hóa các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động đầu tư của ngân hàng thương mại trên giác độ vĩ mô và vi mô.


+Phân tích thực trạng tình hình hoạt động đầu tư của hệ thống ngân hàng thương mại thuộc sở hữu Nhà nước Việt Nam. Đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động đầu tư của hệ thống ngân hàng thương mại thuộc sở hữu Nhà nước Việt Nam.

+Kiến nghị một số giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới, tăng cường sức mạnh, nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư của các NHTM thuộc sở hữu Nhà nước.

Tuy nhiên, các nội dung nêu trên của luận án được đề cập đến các hoạt động đầu tư của NHTM nói chung, bao gồm hoạt động đầu tư tín dụng, chứ không đi sâu phân tích cụ thể về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại, cũng như chưa đề cập đến những kiến thức liên quan riêng đến việc phân tích và đánh giá hoạt động này của NHTM.

- Tác giả Nguyễn Thị Anh Đào và nhóm nghiên cứu (Cơ quan chủ trì đề tài: Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN) cùng với công trình nghiên cứu đề tài “Tham gia ca hthng ngân hàng thương mi vào thtrường chng khoán Vit Nam” cũng đã đề cập đến những vấn đề cơ bản về sự tham gia của ngân hàng thương mại vào thị trường chứng khoán, đồng thời tìm hiểu các quy luật tham gia TTCK của các ngân hàng thương mại trên thế giới, và tìm hiểu thực trạng sự tham gia của các ngân hàng thương mại vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể:

Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động của ngân hàng thương mại trên thị trường chứng khoán, trong đó có liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu.

+Nghiên cứu mối quan hệ giữa NHTM và thị trường chứng khoán, vai trò của ngân hàng thương mại đối với hoạt động của thị trường chứng khoán, từ đó chỉ ra lợi ích của ngân hàng thương mại cũng như của thị trường chứng khoán khi có sự tham gia của NHTM trên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của đề tài là khá rộng, do các hoạt động của ngân hàng trên thị trường chứng khoán rất đa dạng bao gồm các hoạt động liên quan đến cả cổ phiếu và trái phiếu như: phát hành chứng khoán; đầu tư kinh doanh chứng khoán; bảo lãnh phát hành chứng khoán; môi giới và tư vấn đầu tư chứng khoán; cho vay cầm cố chứng khoán; thực hiện ủy thác đầu tư cho khách hàng v.v. Như


vậy, đề tài này không tập trung phân tích hệ thống lý luận cơ bản đối với hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu. Bên cạnh đó, tác giả chưa đi sâu nghiên cứu cách nhận biết, đo lường, xây dựng các chỉ tiêu đánh giá đối với các hoạt động đầu tư, trong đó có hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

- Mặt khác, các vấn đề liên quan đến lĩnh vực trái phiếu và sự phát triển của thị trường trái phiếu Việt Nam cũng là lĩnh vực thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học và các chuyên gia kinh tế. Hiện nay, qua nghiên cứu và đánh giá, đã có nhiều tác giả thực hiện các công trình nghiên cứu về lĩnh vực trái phiếu theo nhiều góc độ khác nhau với những đóng góp về lý luận và thực tiễn, đồng thời ít nhiều có liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM – là thành viên tham gia trên thị trường trái phiếu. Tuy nhiên do nội dung nghiên cứu chính của các công trình này chủ yếu theo hướng phân tích về thực trạng của thị trường trái phiếu hoặc các vấn đề nhằm phát triển thị trường trái phiếu nên việc đề cập đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của Ngân hàng thương mại còn sơ sài, chưa khoa học, chưa thực sự đầy đủ và mang tính hệ thống, tồn tại nhiều hạn chế. Dưới đây là một số công trình tiêu biểu:

Tác giả Trịnh Mai Vân (2010) trong Luận án tiến sỹ tại trường Đại học kinh tế Quốc dân Hà nội với đề tài “Phát trin thtrường trái phiếu Vit Nam” có nội dung đề cập đến hệ thống kiến thức tổng quan về trái phiếu và thị trường trái phiếu. Cụ thể, luận án đã hệ thống hóa các hoạt động cơ bản trên thị trường trái phiếu, trong đó phần nào cũng đã khái quát đến việc các NHTM thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu trên thị trường sơ cấp và thứ cấp với vai trò là các nhà đầu tư lớn hoặc là các nhà tạo lập thị trường trái phiếu.

Đề tài nghiên cứu khoa học do TS. Trần Đăng Khâm (2007) làm chủ nhiệm về “Phát trin các nhà to lp thtrường trái phiếu Vit Nam” đã tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động tạo lập thị trường ở Việt Nam, đồng thời khẳng định nhà tạo lập thị trường (bao gồm cả các Ngân hàng thương mại) là một trong những chủ thể quan trọng giúp cho thị trường trái phiếu phát triển. Trong đó, tác giả cũng nhận định trong giai đoạn qua ở Việt Nam chưa thực sự có các nhà tạo lập thị trường theo đúng nghĩa, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển


các nhà tạo lập thị trường trái phiếu Việt Nam trong giai đoạn tới.

2.2. Tình hình nghiên cu nước ngoài

- Ngoài hàng loạt những cuốn sách mang tính chất giáo khoa kinh điển như “The Economics of Money, Banking and Financial Markets” của tác giả Frederic S. Mishkin (10th Edition, 2013) - giáo sư trường Đại học tổng hợp Columbia, Mỹ hay “Bank Management and Financial Services” của Peter Rose (9th Edition, 2013), còn có rất nhiều công trình nghiên cứu khác như: Tác giả Frank J.Fabozzi (giáo sư tại trường EDHEC Business School) và tác giả Steven V.Mann (giáo sư tại trường Darla Moore School of Business, University of South Carolina) trong sách chuyên khảo “The Handbook of Fixed Income Securities” (8th Edition, 2012) đã đóng góp một khối lượng kiến thức khá phong phú về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu bao gồm các nội dung liên quan đến các sản phẩm, công cụ phân tích, phương thức thực hiện và chiến lược đầu tư trên thị trường trái phiếu nhằm tối ưu hóa lợi nhuận cho nhà đầu tư. Ngoài ra, tác phẩm này cũng cập nhật cho người đọc các thông tin mới nhất về các lĩnh vực chuyên sâu mang tính kỹ thuật đối với hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu như hệ thống giao dịch điện tử, các sản phẩm trái phiếu phái sinh, chiến lược quản trị rủi ro. Bên cạnh đó, các tác giả này trong sách chuyên khảo “Introduction to Fixed Income Analytics: Relative Value Analysis, Risk Measures and Valuation” (2nd Edition, 2010) cũng có đề cập đến trái phiếu hoặc hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu. Tuy nhiên các cuốn sách này chỉ dừng lại trong lý luận cơ bản mà chưa nghiên cứu sâu sắc đến các yếu tố đánh giá thực trạng hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của một ngân hàng thương mại, trên cơ sở có sự so sánh với các ngân hàng khác hoặc so sánh với giá trị bình quân ngành. Nhưng các cuốn sách này lại góp phần hoàn chỉnh hệ thống lý luận về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của Ngân hàng thương mại.

- Bên cạnh đó, một số nghiên cứu khác có nghiên cứu các vấn đề liên quan

đến thị trường trái phiếu dưới nhiều góc độ khác nhau. Chẳng hạn:

- Goldstein, M and D Folkerts-Landau (1994): International Capital Markets: Developments, Prospects, and Policy Issues, International Monetary Fund.


- Gray, S (1997): Government securities: primary issuance, Handbooks in Central Banking, no 11, Centre for Central Banking Studies, Bank of England.

Các nghiên cứu này đã có sự phân tích sâu về bản chất, thực trạng, cách thức hoạt động và khả năng phát triển của các thị trường trái phiếu quốc tế, trong đó có đề cập đến sự tham gia và vai trò của các thành viên (trong đó có hệ thống NHTM) trên thị trường trái phiếu.

Nhìn chung, các nghiên cứu ở Việt Nam và nước ngoài có liên quan đến nội dung hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của ngân hàng thương mại nói chung và hệ thống NHTM Việt Nam nói riêng hiện vẫn còn nhiều khoảng trống tri thức cần được tiếp tục nghiên cứu:

Mt là, cần có nghiên cứu mang tính hệ thống, trong đó cần tập trung phân tích làm rõ những cơ sở lý luận chung liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của Ngân hàng thương mại.

Hai là, cần có phân tích làm rõ việc NHTM thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu như thế nào trên các khía cạnh về khái niệm, điều kiện cơ bản thực hiện và nhân tố ảnh hưởng, mô hình tổ chức, quy trình thực hiện, các loại hình và chiến lược thực hiện, phương thức quản trị rủi ro và các vấn đề có liên quan theo chuẩn quốc tế để hoạt động này phát huy hiệu quả đối với NHTM.

Ba là, cần xây dựng mô hình đánh giá sự tác động của một số nhân tố (bao gồm nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan) đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM. Một số nhân tố chủ quan và khách quan mang tính chất cơ bản và quan trọng bao gồm:

- Nhân tchquan:

+ Cơ cấu sở hữu ngân hàng (thông qua các biến sô phản ánh cơ cấu sở hữu nhà nước và cơ cấu sở hữu nước ngoài).

+ Năng lực hoạt động ngân hàng (thông qua các biến số phản ánh quy mô tổng tài sản ngân hàng; tỷ lệ nợ xấu tín dụng).

- Nhân tkhách quan:

+ Thực trạng của thị trường trái phiếu (thông qua các biến số phản ánh quy mô thị trường trái phiếu; quy mô thị trường trái phiếu chính phủ; quy mô thị trường


trái phiếu doanh nghiệp).

+ Thực trạng của nền kinh tế (thông qua biến số phản ánh tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế).

Bn là, cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động; cũng như việc

đánh giá đo lường thực trạng hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

Năm là, cần có công trình thực hiện khảo sát phân tích có hệ thống hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của các NHTM trên thế giới để rút ra những kinh nghiệm cho các NHTM Việt Nam. Việc thực hiện khảo sát hoạt động này từ các quốc gia khác phải đảm bảo một số điều kiện sau:

- Là những quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới, có thị trường tài chính nói chung và thị trường trái phiếu nói riêng phát triển và có tầm ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

- Hệ thống NHTM đã và đang đạt được nhiều thành công trong hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu.

- Có nhiều nét tương đồng với Việt Nam trong các lĩnh vực văn hóa - chính trị - xã hội. Hay nói cách khác việc nghiên cứu kinh nghiệm từ hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của hệ thống NHTM tại các quốc gia khác là phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Sáu là, cần có đánh giá xác đáng thực trạng hoạt động này đối với hệ thống NHTM Việt Nam trong giai đoạn qua, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp phát triển hoạt động này đối với các NHTM này ở giai đoạn hiện nay và trong thời gian tới v.v. Hay nói cách khác, vì cho đến nay hầu như chưa có nhiều công trình nghiên cứu về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM nói chung, và hoạt động này ở Việt Nam vẫn còn là vấn đề tương đối mới mẻ.

Trên cơ sở đó, đề tài luận án tiến sỹ của tác giả góp phần làm rõ những vấn đề đang tồn tại kể trên mà các công trình khác chưa nghiên cứu về lĩnh vực đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM Việt Nam, vốn là hoạt động quan trọng cùng những ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và tồn tại của NHTM trong xu thế hội nhập quốc tế và cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường tài chính-ngân hàng.

Trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu riêng biệt từ trước đến nay về vấn đề


trái phiếu và hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM, luận án cũng có một số nội dung mới so với các nghiên cứu trước đây, cụ thể như sau: Tác giả lựa chọn cách tiếp cận việc xây dựng, quản lý, thực hiện hoạt động này theo tiêu chuẩn quốc tế về các vấn đề như điều kiện cơ bản thực hiện, mô hình tổ chức, quy trình thực hiện, chiến lược thực hiện, phương thức quản trị rủi ro; và xây dựng các chỉ tiêu đánh giá được sử dụng như một chuẩn mực trong việc tiếp cận, so sánh và đánh giá. Bên cạnh đó, tác giả lựa chọn mô hình đánh giá và rút ra những kết luận về sự tác động của một số nhân tố đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM. Ngoài ra, việc nghiên cứu được tiến hành trên phạm vi hệ thống NHTM (trong đó phạm vi nghiên cứu tập trung các NHTM đóng vai trò chủ đạo trên thị trường trái phiếu Việt Nam trong giai đoạn 2009 – 2014), chứ không phải một ngân hàng cụ thể, riêng biệt nào. Ngoài ra, tác giả cũng sử dụng tối đa các dữ liệu được tổ chức tài chính nước ngoài công bố, từ đó có thước đo để so sánh với thực trạng và diễn biến thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu được đưa ra bởi các ngân hàng trong nước.

3. Mc tiêu ca nghiên cu

Toàn bộ nội dung của luận án sẽ nghiên cứu từ các vấn đề mang tính lý thuyết của hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM; nghiên cứu kinh nghiệm thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu tại một số quốc gia trên thế giới đến thực trạng hoạt động này tại các NHTM Việt Nam và cuối cùng là những giải pháp cũng như kiến nghị được đề xuất nhằm hoàn phát triển hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu tại các NHTM Việt Nam. Cụ thể như sau:

- Vmt lý lun:

+Thnht, hệ thống hóa các lý luận cơ bản về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM bao gồm phân tích làm rõ hơn về khái niệm, điều kiện cơ bản thực hiện và nhân tố ảnh hưởng, mô hình tổ chức, quy trình thực hiện, các loại hình và chiến lược thực hiện, phương thức quản trị rủi ro và các vấn đề có liên quan đối với hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

+Thhai, xây dựng hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.


+Thba, xây dựng mô hình đánh giá và rút ra những kết luận về tác động của một số nhân tố đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

+Thtư, nghiên cứu mô hình hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM trên thế giới, từ đó rút ra bài học và có giá trị thực tiễn cho hệ thống NHTM Việt Nam.

- Vmt thc tin: Đánh giá thực trạng hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của các NHTM Việt Nam chủ yếu giai đoạn 2009-2014, qua đó đánh giá kết quả, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục hạn chế, nhằm phát triển hoạt động này đối với các NHTM Việt Nam trong những năm tới.

4. Đối tượng và phm vi nghiên cu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận án không đi sâu vào khía cạnh phân tích kỹ thuật về trái phiếu, quản trị danh mục trái phiếu hay thị trường trái phiếu, mà luận án tập trung nghiên cứu vào các vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

- Phạm vi nguyên cứu: Luận án nghiên cứu hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu tại các NHTM nói chung và một số NHTM Việt Nam nói riêng. Phạm vi thực hiện nghiên cứu là 04 NHTM chiếm thị phần lớn trong hệ thống NHTM Việt Nam bao gồm: NHTM cổ phần Ngoại thương Việt Nam, NHTM cổ phần Công Thương Việt Nam, NHTM cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam. Đây là các ngân hàng thương mại có tổng tài sản, vốn điều lệ và quy mô hoạt động lớn nhất trong hệ thống NHTM Việt Nam. Đồng thời, theo số liệu thống kê của Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà nội và tính toán riêng của tác giả, các ngân hàng này đang nắm giữ danh mục trái phiếu khoảng gần 50% tổng giá trị trái phiếu đang niêm yết toàn thị trường và chiếm thị phần khoảng 60% hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của hệ thống NHTM Việt Nam, do đó cũng có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường trái phiếu Việt Nam nói riêng và nền kinh tế - xã hội Việt Nam nói chung. Ngoài ra, kết hợp với việc nghiên cứu kinh nghiệm hoạt động đầu tư kinh doanh của NHTM ở một số nước trên thế giới.

Thời gian thực hiện nghiên cứu là giai đoạn 2009 – 2014. Giai đoạn từ năm 2009 cũng được đánh giá là cột mốc quan trọng trong hoạt động đầu tư kinh doanh


trái phiếu của các NHTM Việt Nam bởi Hệ thống giao dịch Trái phiếu Chính phủ chuyên biệt chính thức được Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội vận hành và ra mắt vào ngày 24/09/2009 với mục tiêu phát huy tối đa tầm quan trọng của kênh huy động vốn này đối với nền kinh tế và thúc đẩy các hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của các thành viên tham gia thị trường, trong đó có hệ thống các NHTM.

5. Phương pháp nghiên cu và ngun sliu

Ngoài phương pháp luận duy vật biện chứng và lịch sử thường được áp dụng trong các công trình nghiên cứu nói chung, nghiên cứu sinh sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê so sánh để xử lý số liệu, kết hợp với đồ thị, bảng, biểu minh họa để làm tăng tính trực quan cho công trình.

Để làm tăng tính thuyết phục cho các nhận định, nghiên cứu sinh đã đưa vào nghiên cứu của mình mô hình kinh tế lượng. Cụ thể, đề tài sử dụng mô hình kinh tế lượng nghiên cứu về tác động của một số nhân tố đến hoạt động đầu tư kinh doanh trái phiếu của NHTM.

Nguồn số liệu tác giả sử dụng trong luận án chủ yếu được lấy từ báo cáo tài chính của các NHTM. Ngoài ra tác giả còn tiếp cận số liệu tại NHNN, Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà nội, Bộ Tài Chính v.v. Còn lại tác giả sẽ sử dụng số liệu lấy từ các website của các ngân hàng, các tạp chí kinh tế chuyên ngành có uy tín như Tạp chí Ngân hàng, Tạp chí tài chính, Tạp chí khoa học và đào tạo ngân hàng, các tổ chức tài chính quốc tế như IMF, World Bank, ADB, FDIC, World Federation of Exchanges v.v.

6. Kết cu lun án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, bảng biểu, các hình vẽ minh họa và danh mục tài liệu tham khảo, Luận án được kết cấu gồm 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ slý lun vhot động đầu tư kinh doanh trái phiếu ca Ngân hàng thương mi.

Chương 2: Thc trng hot động đầu tư kinh doanh trái phiếu ca Ngân hàng thương mi Vit Nam.

Chương 3: Gii pháp phát trin hot động đầu tư kinh doanh trái phiếu ca Ngân hàng thương mi Vit Nam.


CHƯƠNG 1

CƠ SLÝ LUN VHOT ĐỘNG ĐẦU TƯ KINH DOANH TRÁI PHIU CA NGÂN HÀNG THƯƠNG MI

1.1. HOT ĐỘNG ĐẦU TƯ KINH DOANH TRÁI PHIU CA NGÂN HÀNG THƯƠNG MI

1.1.1. Khái nim

1.1.1.1. Trái phiếu

Hiện nay, trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng hay lĩnh vực thị trường chứng khoán có nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, các văn bản quy phạm pháp luật đã đề cập đến một số khái niệm khác nhau có liên quan đến lĩnh vực trái phiếu bao gồm: khái niệm “chng khoán” (Securities), khái niệm “chng khoán nợ” (Debt securities), khái niệm “trái phiếu” (Bond). Nhìn chung các khái niệm này thường được dùng không thống nhất, dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Do đó, việc phân tích nội dung các khái niệm trên là cần thiết, đồng thời sẽ góp phần làm rõ hơn về khái niệm trái phiếu. Cụ thể:

- Vkhái nim “Chng khoán” và “Chng khoán Nợ”

Theo khoản 3, điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng Khoán năm 2010 “Chng khoán là bng chng xác nhn quyn và li ích hp pháp ca người shu đối vi tài sn hoc phn vn ca tchc phát hành. Chng khoán được thhin dưới hình thc chng ch, bút toán ghi shoc dliu đin t, bao gm các loi sau đây: Cphiếu, trái phiếu, chng chqu; Quyn mua cphn, chng quyn, quyn chn mua, quyn chn bán, hp đồng tương lai, nhóm chng khoán hoc chschng khoán; Hp đồng góp vn đầu tư; Các loi chng khoán khác do BTài Chính quy định.” [24, tr2]

Mặt khác, theo Giáo trình thị trường chứng khoán (2002) của Trường đại học Kinh tế Quốc dân đã đề cập đến các nội dung:

“Chng khoán là nhng giy tcó giá và có khnăng chuyn nhượng, xác định svn đầu tư (tư bn ban đầu); chng khoán xác nhn quyn shu hoc quyn đòi nhp pháp, bao gm các điu kin vthu nhp và tài sn trong mt thi hn nào đó. Theo tính cht ca chng khoán, chng khoán được phân thành:

Download pdf, tải về file docx

Bài viết tương tự

Gửi tin nhắn

Danh mục

Bimage 1

Bài viết tương tự

Xem nhiều

Bimage 2

Bài viết mới

Bimage 3

Home | Contact | About | Terms | Privacy policy
© 2022 Tailieuthamkhao.com | all rights reserved

Trang chủ Tài liệu miễn phí Thư viện số